(Uit: Net, maart 1997)
Schendt Flevonet briefgeheim op internet?

Gratis internet voor iedereen in de polder. Voor dat idee kreeg Flevonet een vette subsidie. De gebruiker blij. Tot Flevonet alles wat maar een beetje op commercie lijkt - en aan de neus van Flevonet voorbij gaat - in de ban doet. Een link naar de gratis software van Netscape op je homepage? Kan, maar dan wel even afrekenen bij Flevonet.

Internet schendt briefgeheim. Het zou een kop boven een artikel in een sensatiekrant kunnen zijn. Het zoveelste spookverhaal over het Internet. Toch lijkt er dit keer echt wat aan de hand te zijn, nu provider Flevonet in een mailtje aan de NetRidder beweert mail op inhoud to screenen (zie ook pagina 60). Zogenaamd om "misbruik" van haar diensten tegen te gaan.

Flevonet is een relatief nieuwe provider, die met onder andere een EU-subsidie van f 350.000,- van start is gegaan en particulieren een gratis account biedt. Niet betalende gebruikers die toch een zakelijk mailtje versturen zouden door een script (software) worden ontmaskerd, zo beweert Rob Franken van Flevonet. Dus net zoals bij de Hema, waar het alarm afgaat als je zonder te betalen naar buiten loopt, want dat mag ook niet. De logica van een afwas rekje? Voor de zekerheid vroegen we andere providers om een second opinion.

Unanieme verontwaardiging

De verontwaardiging is unaniem. F. Beune van provider Plex: "Het gaat mijn voorstellingsvermogen te boven dat er een filter zou bestaan dat zou kunnen vaststellen of een e-mail zakelijk of niet zakelijk is. Tel je dan bepaalde woorden, zoals bestelling, sale of purchase? En als de alarmbel gaat rinkelen, hoe wordt dat dan bevestigd? Door toch mail te lezen? Dan zit je toch akelig dicht in de buurt van het schenden van het briefgeheim?"

Tientallen andere providers plaatsen in soortgelijke bewoordingen bun vraagtekens bij het toepassen van filters. Felipe Rodriquez kan alleen antwoorden als directeur van XS4All en niet als voorzitter van NLIP (vereniging van Nederlandse Internet-providers), omdat hij geen ruggespraak heeft kunnen houden met de overige leden. Rodriguez: "Vrijwel alle providers die ik ken respecteren het briefgeheim van e-mail van hun abonnees. Het verbaast mij dat Flevonet aan de hand van het aantal woorden kan bepalen of een e-mail zakelijk is of niet. Onderscheid maken kan alleen als je van de inhoud kennis neemt. En kijken naar de inhoud van prive communicatie tussen Internetters is een zeer dubieuze aangelegenheid. Berichten met een woordenteller screenen is lariekoek. Graag zou ik dan ook van Flevonet vernemen hoe dit in zijn werk gaat."

Peter van der Vlies van Solution Consultancy reageert adequaat en droogjes tegelijk met het sturen van "paragraaf 4.7. van de leveringsvoorwaarden", dat het briefgeheim garandeert tenzij er sprake is van (sterk vermoede) strafbare feiten.

Jan Willem Jongebreur van Internet Highway Holland refereert aan de zogenoemde "idealistische opzet" van Flevonet: "Zij berokkent de Internet markt schade door het reeds bestaande wantrouwen inzake de privacy aan te wakkeren. Met name bedrijven zullen zich door deze berichtgevingen laten ontmoedigen."

Valse concurrentie

Behalve het briefgeheim probleem blijkt er ook veel ongenoegen over de marktpositie van Flevonet te spelen. Wam van Stij van Planet Internet Solutions oordeelt: "Het gegeven dat Flevonet een subsidie van dergelijke aard krijgt is niet in de haak. Het creëert valse concurrentie. Het is alleraardigst dat mensen in Flevoland een gratis account krijgen, maar dit is geen reclame voor het Internet als netwerk, omdat zo nooit de kwaliteit en de bandbreedte kunnen worden gegarandeerd."

Ook Rodriguez spreekt zijn zorgen uit: "Het is een ongezonde zaak als met behulp van overheidssubsidies gratis Internet toegang wordt gerealiseerd. Het is juist belangrijk dat providers door concurrentie worden gedwongen hun producten te verbeteren."

Er zijn schandaaltjes over het Internet en schandalen over subsidies. Wordt dit het eerste Internet subsidie schandaal? Het is in ieder geval te hopen dat bijvoorbeeld NLIP op de zaak terugkomt en dat er keiharde garanties over het e-mail briefgeheim worden geformuleerd. De onvoorwaardelijke fans van Flevonet kunnen voorlopig terecht op http://www.dial.nl/flnet/software.html. Hier staat te lezen: "Voor het bedrag van f 28,95 kunt u in het bezit raken van een echt Flevonet T-shirt. Bij de aanschaf van zo'n mooi shirt sponsort u Flevonet ook een beetje." Sponsoren? Rillingen krijgen wij er van.

Polderjongen (M/V)
Uit: Net, maart 1997

Ik ben vanaf het begin lid geweest van Flevonet. Zij zijn met een grote overheidssubsidie Internet aanbieder geworden, met als ideaal iedere polderjongen/meisje op het net en wel gratis. Nu, na een half jaar, gaan ze ineens allerlei regels bedenken waarmee de lol er echt vanaf gaat. Als je tellers, formulieren, klikbare plaatjes enzovoort wilt gebruiken, of als je een link naar een gratis browser wilt leggen, dan mag dat ineens niet meer. Zelfs het maken van links naar verenigingen is niet toegestaan, je moet dan een betaald account aanschaffen (F27,50 per maand), anders wordt je homepage verwijderd. Wim Strik <strik@flnet.nl>

Op verzoek van de NetRidder repliceerde Rob Franken <rob@flnet.nl> van Flevonet:

"De filosofie achter Flevonet is die van het huis-aan-huis-blad. Particuliere aansluitingen zijn abonnement vrij. Overige aansluitingen betalen. Er is door de EU een subsidie verschaft van f 350.000 op een investering van 1,4 miljoen. Flevonet is verplicht vijftien arbeidsplaatsen te scheppen. Op een particuliere homepage mogen geen links naar Flevolandse bedrijven, verenigingen, instellingen en dergelijke staan. Zakelijk e-mail verkeer is evenmin toegestaan op het abonnement vrij account. Sinds kort controleren wij homepages en e-mail via scripts, die woorden binnen e-mail berichten tellen. Gebleken is dat 40% van de abonnement vrije accounts misbruik maken van hun homepages, waaronder zelfs een arbeidsbureau. Wij laten een idealistisch opgezet netwerk niet onbetaalbaar maken door profiteurs."

Welnu, de NetRidder vindt het ook schandalig dat zo'n slim arbeidsbureau uw infrastructuur misbruikt, terwijl u, idealisten pur sang, voor een appel en een ei ploetert om vijftien arbeidsplaatsen te creëren in de snelst groeiende markt alter tijden die Internet heet. Volkomen logisch dat u het briefgeheim schendt en e-mail met scripts controleert. Denken jullie in Flevoland echt dat de NetRidder uit de Middeleeuwen komt? Als het waar is wat u zegt, dan bent u onvoorstelbaar strafbaar met uw e-mail controle. Polder of geen polder. Sinds wanneer zeggen aantallen woorden iets over de inhoud van een e-mail bericht? Er zal altijd iemand de berichten moeten lezen om "profiteurs" te onderscheppen. De NetRidder beraadt zich op verdere stappen, adviseert iedere Flevonetter zijn berichten to versleutelen, of nog beter: uit te wijken naar een andere provider, en verzoekt alle gedupeerden zich te melden. In de tussentijd wordt Flevonet aanbevolen te kijken bij De Digitale Stad, waar zonder pretenties prachtig werk wordt verricht en waar creativiteit nimmer met het woord profiteur wordt verward.

Flevonet opent post
Uit: PCM maart 1997

Internet-provider Flevonet scant de email van zijn klanten op het veelvuldig voorkomen van 'verdachte' woorden. Die schending van het briefgeheim en privacy is in Nederland nog steeds niet verboden.

Gluren in de Polder

In Nederland raakte Flevonet, de internet-provider die met steun van de Europese gemeenschap is opgericht, in opspraak. Men maakt zich daar zorgen over misbruik van de gratis abonnementen, die bedoeld zijn om de Flevoburger uit zijn isolement te verlossen, voor zakelijke belangen. Er zijn schrijnende voorbeelden van bedrijfjes die een betaalde pagina in America gebruiken om klanten te lokken, en dan een gratis email-adres bij Flevonet nemen om de bestelling te verwerken.

De methode die Flevonet toepast om het kaf van het koren te scheiden ruikt echter niet fris. Komt er op een bepaald adres uitzonderlijk veel post binnen - en bestaat het vermoeden van misbruik, dan laat men er een filterprogramma op los dat alle woorden telt. Zo kan men constateren dat bijvoorbeeld de woorden 'order' en 'form' verdacht veel voorkomen.

Het scannen van email lijkt een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen. Rob Franken van Flevonet vertelt dat men hiertoe is overgegaan omdat alle andere methoden niet werkten. Die leverden alleen veel gescheld en dreigementen met processen - en zelfs met de dood - op.

Toch is het vraag of de huidige aanpak door de beugel kan. Het snuffelen in andermans post, elektronisch of niet, is immers uit den boze. Bij een gewone brief zal men eerst de envelop moeten openen, en daarmee overtreedt men de wet. In het geval van elektronische post is zo'n handeling niet nodig, want email is voor een system administrator zonder problemen te bekijken of, zoals in dit geval, met een script te doorzoeken. Bij email ontbreekt nu eenmaal een envelop.

Dat is dan ook de reden waarom Bruce Schneier zijn encryptieprogramma Pretty Good Privacy (PGP) ontwikkelde. Daarmee kun je email zodanig versleutelen dat deze voor vreemden onleesbaar is. Dat lijkt wat overdreven, zeker als je niets te verbergen hebt. Het is bovendien een hele rompslomp, en veronderstelt dat je van iedereen met wie je correspondeert de PGP-sleutel hebt, en visa-versa. Maar de ontwikkelingen zoals bij Flevonet illustreren waarom dit toch wel eens nodig zou kunnen zijn.

Want hoe edel de bedoelingen van Flevonet ook mogen zijn - door het bestrijden van misbruik wil men ervoor zorgen dat anderen wèl gratis gebruik kunnen blijven maken van de internetvoorziening - toch opent dit de deur naar misbruik. Een minder scrupuleuze provider zou op deze manier informatie kunnen vergaren over het gedrag en de voorkeuren van zijn gebruikers. Wie controleert hier de controleur.